braakballen

W.K.F.
Wurkgroep Tsjerkûlen Sumar

" Schedelresten in braakballen van de Kerkuil "

	** Gereedschap
	** Determineren
	** Insecteneters
	** Knaagdieren
	** Verzamellijst	terug

"Gereedschap voor het uitpluizen en analyseren van braakballen."

** een pincet.
** een loupe (vergroting 10 à 12 keer).
** een schuifmaat of grafiekpapier om de schedels op te meten.
** Oude tandenborstel om de tanden en kiezen schoon te maken.
** stuk wit papier waarop de boven- en onderkaken verzameld worden.
** notitiemateriaal voor het noteren van de prooidieren per braakbal.
** doosjes of enveloppen waarin de schedelresten worden bewaard (voorzien van datum en de vindplaats).

terug

De determineertabel is speciaal gericht op prooidieren die in Friesland worden gevonden.
Deze tabel is ook geschikt voor andere uilensoorten, b.v. ransuil, etc..

" Zoogdierenschedel "
t. = lengte tandenrij van boven- en onderkaak.
l. = lengte onderkaak (voorste tand niet mee meten).

Insecteneters !!

Figuur 1, Waterspitsmuis(wetterpipermûs) tanden en kiezen aaneengesloten.

Determineertabel.

* figuur 1 : Wel hoektanden, geen ruimte tussen de tanden en kiezen, dus aaneengesloten, zijn insecteneters.
* figuur 2 : Geen hoektanden, ruime opening tussen de snijtanden en kiezenrij, zijn knaagdieren.

Knaagdieren !!

figuur 2: zwarte rat,
(o) = opening tussen snijtand (s)
en kiezenrij (t)

terug

Insecteneters.

**	Mol	Mol
**	Huisspitsmuis	Hûspipermûs
**	Waterspitsmuis	Wetterpipermûs
**	Bosspitsmuis	Boskpipermûs
**	Dwergspitsmuis	Lytse pipermûs

a. Tanden en kiezen zijn wit.
b. Tanden en kiezen zijn wit met bruine of rode punten.

terug

Mol, lengte van de bovenkaak (tanden en kiezen incl.) langer dan 12 mm.

Huisspitsmuis, meer info

Lengte bovenkaak korter dan 12 mm.

terug

Waterspitsmuis, meer info

	Snijtand onderkaak niet gelobd !! Tussen eerste kies en snijtand 4 kleine tandjes in de bovenkaak.
	terug

Bosspitsmuis, meer info

	Snijtand gelobd !! Bovenkaak groter dan 7 mm, onderkaak lengte 8,8 -9,7 mm.
	terug

Dwergspitsmuis, meer info

Bovenkaaklengte kleiner dan 7 mm.
Onderkaaklengte 6,2-7,1 mm.

terug

Knaagdieren

** a.	Ware muizen en ratten
** b.	Woelmuizen
	terug

	a. onderkaak met knobbelkiezen. Vier knobbelkiezen in de onderkaak van een bosmuis (heidemûs)
	b. kiezen van onder- en bovenkaak met omlijnde vakjes en driehoekjes Vijf kiezen bovenkaak van rosse woelmuis. (reade wrotmûs)

Ware muizen en ratten	** Huismuis	húsmûs
	** Bosmuis	heidemûs
	** Dwergmuis	nôtmûs
	** Bruine rat	wetterrôt
		terug

Woelmuizen	** Rosse Woelmuis	reade wrotmûs
	** Noordse Woelmuis
	** Aardmuis	ierdmûs
	** Veldmuis	lânmûs
		terug

Ware muizen en ratten

Huismuis, meer info

	snijtanden met inkeping !! lengte kiezenrij onderkaak 3,5 à 4,5 mm.
	terug

Bosmuis, meer info

	snijtanden zonder inkeping !! lengte kiezenrij onderkaak 3 à 3,5 mm.
	terug

Dwergmuis, meer info

kiezenrij (knobbelkiezen) beide kaken korter dan 3 mm.

terug

Bruine rat, meer info

kiezenrij (knobbelkiezen) beide kaken langer dan 5 mm.	onderkaak a. bruine rat b. zwarte rat --- knobbeltjes bij zwarte ratten
	terug

Woelmuizen

Rosse Woelmuis, meer info

	Boven kaak, de hoeken van de gesloten driehoekjes zijn rond met een roseachtige glans.
	terug

Noordse Woelmuis


	terug

Aardmuis, meer info

	de middelste kies van de bovenkaak heeft aan de achterzijde een klein gesloten rechthoekje; dus 5 gesloten vakjes
	terug

Veldmuis, meer info

	gesloten rechthoekje, zoals bij de aardmuis, ontbreekt; dus 4 gesloten vakjes
	terug

Verzamellijst (deze kun je uitprinten), waarop je het aantal gevonden schedeltjes kunt noteren, voor een goed overzicht.
Een leuk werkje om samen in de klas of vogelwerkgroep te doen, je krijgt een duidelijk inzicht wat de kerkuil eet in dat gebied.

Mocht u vragen of opmerking hebben, dan horen wij graag van u: e-mail

terug